ASME B31.3 Standardında Flanş Sıkma Sırası ve Torklama Esasları

Yüksek basınçlı proses hatlarında sızdırmazlık sağlamak, doğru tork değerinden çok flanş yüzeyine yükün kademeli ve çapraz dağıtılmasına bağlıdır.

11/4/20261 min read

Endüstriyel boru flanşında hidrolik tork anahtarı ile cıvata sıkma işlemi
Endüstriyel boru flanşında hidrolik tork anahtarı ile cıvata sıkma işlemi

Endüstriyel tesis devreye alma süreçlerinde karşılaşılan flanş kaçaklarının önemli bir kısmı yetersiz torktan değil, cıvataların düzensiz sıkılmasından kaynaklanır. ASME B31.3 proses borulama kuralları uyarınca birleştirilen kritik hatlarda conta ezilme profilini eşit dağıtmak, operasyonel güvenlik açısından zorunludur.

Yıldız Modeli ile Kademeli Yük Dağılımı

Saha teknisyenleri flanş montajına başlarken cıvataları asla tek hamlede nihai tork değerine getirmemelidir. Standart uygulama, toplam torkun ilk turda yüzde otuz, ikinci turda yüzde altmış ve üçüncü turda tam değer olarak çapraz yıldız deseniyle uygulanmasını gerektirir. Bu kademeli geçiş, spiral sarımlı contaların tek taraflı ezilmesini ve flanş yüzeyinde açısal sapma oluşmasını engeller.

Sürtünme Katsayısı ve Yağlayıcı Faktörü

Tork anahtarında okunan değer cıvatada oluşan ön gerilimi doğrudan yansıtmaz; diş geometrisi ve kullanılan yağlayıcının sürtünme katsayısı aktarılan kuvveti doğrudan belirler. Kuru veya paslı saplamalarda uygulanan torkun büyük kısmı sürtünme direncine harcanırken, nikel bazlı montaj pastası kullanılan bağlantılarda hedeflenen gerilme tam olarak elde edilir.

Son Kontrol ve Gevşeme Telafisi

Tüm cıvatalar hedeflenen tork seviyesine ulaştıktan sonra, saat yönünde dairesel bir son tur atılarak sistem stabilize edilmelidir. Özellikle yüksek sıcaklık servislerinde contanın oturması nedeniyle ilk yirmi dört saat içinde yaşanan gerilim düşüşleri, saha şeflerinin hidrolik tork ekipmanıyla son bir doğrulama yapmasını şart koşar.